Het sollicitatiegesprek bij de politie

Het sollicitatiegesprek bij de politie heet officieel het intakegesprek, en het is stap 2 van de selectieprocedure. Je voert het met een recruiter, via videobellen, meteen nadat je de cognitietest hebt gehaald.

Wat er in het gesprek gebeurt

Het is een interview aan de hand van een checklist. Het gaat over je motivatie en je ambitie, over het beeld dat je hebt van het vak, en over de vraag of de opleiding die je koos aansluit bij je vooropleiding, je woonplaats en je reismogelijkheden. Ook wordt besproken of er iets is waardoor je de rest van de procedure niet kunt doorlopen, zoals een geplande vakantie of een blessure.

Er wordt gelet op een open, flexibele en lerende houding. En dit is geen vrijblijvende kennismaking: het advies dat eruit komt is bindend. Valt het negatief uit, dan stopt de procedure en werk je minimaal drie maanden aan je feedback voordat je het opnieuw mag proberen. Je recruiter kan adviseren om langer te wachten.

Waarom dit gesprek zwaarder weegt dan het lijkt

Het is het eerste moment waarop er een mens tegenover je zit, en het komt vroeg: je hebt dan alleen nog een online test gemaakt. Wie hier binnenkomt met “ik wil mensen helpen” en verder weinig, valt op precies dezelfde manier af als iemand die de test niet haalde.

De politie noemt zelf een handvol vragen om vooraf over na te denken: hoe je jezelf zou omschrijven, waarom je agent wilt worden, waarom juist nu, hoe je aan je beeld van het werk komt en waaruit blijkt dat je gemotiveerd bent. Dat laatste is de kern van het hele gesprek. Motivatie die je alleen kunt beweren is geen motivatie; motivatie waar je iets van kunt laten zien wel.

Vragen waar je een antwoord op wilt hebben

Dit zijn er vier die in de praktijk vastlopen als je ze ter plekke moet bedenken.

1. Waarom wil je bij de politie werken? Kort, concreet en in je eigen woorden. Vermijd “ik wil mensen helpen”: dat zegt iedereen en het zegt niets. Wat maakte dat je dit werk wilde, en wanneer werd dat duidelijk?
2. Wat maakt jou geschikt, en wat wordt je grootste uitdaging in de opleiding? Twee eerlijke antwoorden zijn overtuigender dan één perfect antwoord. Een ontwikkelpunt met een concrete stap erbij is sterker dan de bewering dat je alles al kunt.
3. Noem in je eigen woorden vier taken van de politie. Kies er ook één die je zelf interessant vindt en waarover je kunt doorpraten, want daar komt vrijwel zeker een vervolgvraag op.
4. Wat heb je gedaan om erachter te komen of dit werk bij je past? Een voorlichting bezocht, met een agent gesproken, meegelopen, je ingelezen. Hier scheidt zich wie het vak wil van wie het idee wil.

Antwoorden opbouwen met STARR

Het lastige aan een gesprek als dit is niet dat je geen voorbeelden hebt, maar dat ze onder spanning alle kanten op gaan. STARR is een vaste volgorde die dat voorkomt. Vijf stappen:

• Situatie. Waar was je, wanneer, en wie waren erbij? Twee zinnen is genoeg.
• Taak. Wat was jouw rol? Niet die van het team, maar die van jou.
• Actie. Wat deed je precies? Dit is het langste stuk en waar op gelet wordt.
• Resultaat. Wat kwam eruit? Ook als het anders liep dan je wilde.
• Reflectie. Wat zou je nu anders doen? Deze stap wordt het vaakst overgeslagen en weegt het zwaarst.

Zo ziet dat er uit bij een voorbeeld over een grens stellen:

Situatie. Tijdens een dienst in de horeca werd een gast luidruchtig en vervelend tegen andere bezoekers.
Taak. Ik stond alleen achter de bar en moest het oplossen zonder dat het escaleerde.
Actie. Ik ben naar hem toe gelopen in plaats van van achter de bar te roepen, heb hem laten uitpraten, samengevat wat ik hoorde, en daarna gezegd wat er ging gebeuren.
Resultaat. Hij is uit zichzelf vertrokken. Er hoefde niemand bij te komen.
Reflectie. Ik had eerder moeten ingrijpen. Ik heb te lang gehoopt dat het vanzelf zou oplossen.

Let op die laatste zin. Een voorbeeld waarin alles meteen goed ging, is een voorbeeld waarin niets te leren viel.

De vier kernwaarden

De politie werkt met een beroepscode en daarin staan vier kernwaarden: betrouwbaar, integer, moedig en verbindend. Die woorden zeggen op zichzelf niet zoveel; wat ze bruikbaar maakt is dat je bij elk ervan één situatie klaar hebt liggen.

Schrijf er dus vier uit, volgens dezelfde opbouw. Wie moet zoeken naar een moment waarop hij integer handelde, komt uit bij iets vaags. Wie er één heeft klaarliggen, hoeft alleen nog te vertellen.

Dezelfde voorbeelden komen later terug

Bij het psychologisch onderzoek, stap 4, praat je met een psycholoog aan de hand van een vragenlijst die je vooraf invult, en doe je een rollenspel met een assessor en een acteur. Dat is een ander soort gesprek, maar het put uit dezelfde bron: wie je bent, wat je hebt meegemaakt en wat je daarvan hebt geleerd.

Wie zijn voorbeelden voor het intakegesprek heeft uitgeschreven, doet dat werk dus maar één keer.

Wat je van tevoren doet

1. Schrijf je motivatie uit zoals je hem zou zeggen, en spreek hem hardop uit. Hapert het, dan klopt de zin nog niet.
2. Werk vier voorbeelden uit, één per kernwaarde, in de STARR-volgorde.
3. Verdiep je in het vak. Een voorlichting, een gesprek met iemand die het doet, of gewoon een avond op kombijdepolitie.nl. Dat merk je in elk antwoord dat je geeft.
4. Bedenk of er iets speelt dat de rest van de procedure in de weg zit, zoals een vakantie of een blessure. Dat hoort in dit gesprek thuis en niet drie stappen later.
5. Oefen het gesprek een keer hardop met iemand anders. Het verschil tussen bedacht en uitgesproken is groter dan je denkt.