Vier opties, en drie ervan zijn waar

Onderdeel van De taaltoets van de politie

In de taaltest van de politie heeft een leesvraag vijf antwoorden, en vaak lijkt meer dan één ervan waar. Bij de vraag hieronder zijn het er vier, en drie daarvan zijn waar of in elk geval aannemelijk. Precies daar zit het werk, want een optie wegstrepen omdat hij onzin is, lukt bij zo’n vraag niet.

Hieronder staat er een die bij de taaltoets hoort, met de vier opties en de reden waarom drie ervan het niet zijn. Die toets maak je op de selectiedag, en hij is adaptief: een goed antwoord levert een moeilijkere vraag op.

De tekst

Sinds de invoering van bodycams zijn er minder klachten over bejegening. Dat kan twee dingen betekenen. Het kan zijn dat agenten en burgers zich anders gedragen als er wordt opgenomen. Het kan ook zijn dat klachten sneller worden ingetrokken zodra duidelijk wordt dat er beelden zijn. Welke van de twee overheerst, is uit de cijfers alleen niet af te leiden.

De vraag eronder: wat zegt de schrijver over de daling van het aantal klachten?

De vier opties, een voor een

“De bodycam heeft de bejegening verbeterd”

Deze staat letterlijk in de tekst en dat maakt hem de verleidelijkste van de vier. Alleen staat hij er als een van twee mogelijkheden, met het woord kan ervoor. De schrijver noemt hem; hij kiest hem niet. Wie deze optie aankruist, heeft de derde zin gelezen en de vijfde niet.

“De cijfers zijn onbetrouwbaar”

Ook aannemelijk, en ook niet wat er staat. De tekst zegt dat je uit de cijfers niet kunt afleiden welke verklaring overheerst. Dat is iets anders dan dat de cijfers niet deugen: de daling zelf wordt nergens in twijfel getrokken. Het verschil tussen deze cijfers beantwoorden die vraag niet en deze cijfers kloppen niet is precies waar deze optie op mikt.

“Klachten worden ten onrechte ingetrokken”

Het woord ingetrokken komt uit de tekst, het woord ten onrechte niet. De schrijver noemt het intrekken als mogelijke verklaring en zegt er niets bij over of dat terecht is. Een optie die een oordeel toevoegt aan een neutrale zin, is bijna altijd fout.

“Er zijn twee verklaringen en de cijfers kiezen er niet tussen”

Dit is het antwoord, en het is de saaiste van de vier. Het voegt niets toe en het concludeert niets; het vat samen wat de schrijver doet. Bij een leesvraag is dat vaak het kenmerk van het goede antwoord.

Wat je hiervan meeneemt

Streep niet weg op waarschijnlijkheid maar op herkomst. Vraag bij elke optie: staat deze zin in de tekst, en staat hij er als bewering of als mogelijkheid? Drie van de vier opties hierboven bevatten woorden uit de tekst. Twee ervan halen die woorden uit een zin met kan erin, en dat is het hele verschil.

En let op de toegevoegde woorden. Ten onrechte, onbetrouwbaar, verbeterd: het zijn stuk voor stuk oordelen die de schrijver niet uitspreekt. Een optie die iets beweert wat harder is dan de tekst, valt af zonder dat je hoeft na te denken over of het waar zou kunnen zijn.

Dezelfde manier van kijken werkt bij de andere twee onderdelen van de toets. Bij grammatica en woordenschat zit het verschil tussen de opties vaker in een woord dan in de strekking, en ook daar is de vraag steeds: wat staat er, en wat heb ik erbij bedacht.